riadjoodse wijkkinderpretgravenSarah CohenAangekomen in Fes stoppen we voor een huizenblok zonder ramen met de reeds bekende nietszeggende deur. Wanneer we aanbellen, doet er een verlegen man open en gaat ons voor door een smal gangetje. We komen uit op een overdekte binnenplaats. Schitterend tegelwerk, en enorme houten deuren (4meter hoog foto: Yvonne). De kamer is prima in orde, hoog met gedempt licht, Alle ramen kijken uit op de binnenplaats. De douche is weer een apart verhaal, ik kan er net niet rechtop in staan! We gaan richting soekhs. De soekhs in Fes staan bekend om hun ingewikkeldheid….. Er zijn volgens mij ook geen echt goede kaarten van, dat beloofd wat als we morgen cultureel gaan doen, want alle bezienswaardigheden liggen in de soekh. Hahaha.
We lopen door de enorme drukte van de avond, kopen hier en daar wat lekkers te eten, noga, olijven, een taartje. Op een gegeven moment hebben we er wel genoeg van en gaan terug.. Het valt niet mee, maar op een gegeven moment komen we toch dezelfde poort uit waar we naar binnen kwamen.. We drinken nog thee op een terras, en dan lekker pitten. Volgende dag, oudejaarsdag, gaan we cultureel doen.. om te beginnen met de joodse wijk, synagoge en begraafplaats. We laten ons door een petit taxi afzetten en zoeken onze weg de wijk in. Het schijnt dat hier 20000 oid joden gewoond hebben. De sultan zag hun kwaliteiten (handel, netwerken) wel in en bracht de joden onder in een wijk naast zijn paleis. De architectuur is wat anders, hier zijn wel ramen aan de buitenkant van de huizen. Een man in een verschoten pak met een enorme dranklucht om zich heen werpt zich op als onze gids… Hij beweert zelf joods te zijn en kent de beheerder van het kerkhof, zodat we daar een kijkje kunnen nemen. De synagoge en het kerkhof maken op mij veel indruk, al die joodse namen. Bij sommige graven worden kaarsen gebrand, blijkt om een rabbi te gaan die voor de leeuwen werd geworpen (maar ze lustten hem niet) en een joods meisje dat vermoord werd omdat ze niet met een islamitische prins wilde trouwen.. Onze dronkenlap (ik zie hem uit een limonadeflesje stiekem arak drinken) heeft het over 12000 joden in de wijk, maar later lezen we dat het er nog maar een paar honderd zijn. Ook heeft ie een mooie smoes voor een grote fooi… Hij zegt dat hij een fonds beheert van Unesco om de wijk te renoveren! Hahaha, wat een tiep zeg. Trouwens wel nodig zo’n grote wijkrenovatie, wat een vervallen zooi zeg. In sommige huizen is nog te zien dat er prachtig tegelwerk in zit, maar de daken en muren zijn vreselijk vervallen. Wanneer we hem afpoeieren met een normale (voor hem best goed betaald) fooi begint ie te zeuren dat hij een pakje sigaretten wil. Met moeite komen we van hem af. Net alsof je een hond een schop moet geven omdat ie niet naar zijn baas wil. Het plenst van de lucht, allebei hebben we onze jassen aan, maar we worden toch doornat.straatbeeldde soekh instraatbeeldbordjesslager
De soekh ligt hier op allemaal heuvels en de straatjes veranderen in een soort bergbeekjes, Dat frist lekker op! Al het stof verdwijnt (niet in het riool, maar gewoon over straat)..
We zoeken de Koranschool op, die ergens midden in de mierenhoop die ze soekh noemen moet liggen. We zijn er een paar keer vlak bij, maar we moeten het wel een paar keer vragen. De truuk is om dan geen ‘gids’ met je mee te krijgen… we vragen het dus aan winkeliertjes, die lopen niet zomaar bij hun handel weg. Het is een arme boel hier, mensen waarvan hun hele handelswaar uit een paar bosjes kruiden (munt, salie, peterselie) bestaat, kinderen die ronduit om een dirham (9 cent) vragen. We geven sommige kinderen een koekje, maar vragen ze wel of ze op school zitten, en dat ze daar maar goed hun best moeten doen, zodat ze later een goeie baan kunnen krijgen.. De Koranschool is een mooi oud gebouw, met veel tegelwerk en houtsnijwerk (dat hier en daar mooi gerestaureerd is). Hartstikke groot! Dat we er gewoon drie keer voorbijgelopen zijn.. De grote moskee is ook zo’n verhaal, het enige dat je er van ziet is de deur, het hele gebouw is ingebed in de soekh! Nou ja, we mogen er als niet-moslim toch niet in en werpen een blik naar binnen. Wat een drukte hier! Op eens staan we voor een slagerij, maar wat voor één! Er hangt een complete kameel! (die is zich vast een bult geschrokken:-) Wel in stukken, maar het is wel even wennen. Ik vraag aan een klant of dat nou lekker is, kameel. Hij knikt enthousiast en laat zich een mooie biefstuk (of kameelstuk?) afsnijden.
schoolbroodwinningloodgieterhoutmuseumDoorweekt als we zijn staan we ineens voor de deuren van een restaurant, we stellen geen vragen, maar gaan naar binnen. Het eten is wel lekker, maar toch een beetje meer van hezelfde.
We gaan ook naar het museum van hout. Hout? Ja hout. Onze ervaringen met de musea is hier dat je er eigenlijk heen gaat voor het gebouw, want de tentoongestelde stukken zijn niet zo bijzonder, of bijzonder mooi uitgestald. Primitieve vitrines, verlicht door een tl-bak, de haveloze electrasnoertjes zijn er een beetje aan gefrotst. Het museum van hout is eigenlijk geweldig. Blokken hout, waar dan een bordje op staat dat het hout is, en voorbeelden van zaken die je van hout kunt maken (een deur, kinderstoel, een kast, en wat houtbewerkingsgereedschap) Het is wel weer een prachtig gebouw, met op het dak een theehuis! Lekker!
Omdat het oudejaar is, proberen we nog ergens een fles wijn te scoren, maar geen kans, we vieren oud-en-nieuw met appelsap met prik, chips, olijven, en noga. Van enige feestelijkheden is in de stad niets te merken. Morgen met de trein naar Marrakech.